Tajemnice górniczego munduru

Co oznaczają kolory pióropuszy i kto ma prawo do szpady

Górniczy mundur to nie strój. To znak tradycji, honoru i przynależności do zawodu, który od wieków wymagał odwagi. Każdy detal ma znaczenie. Kolor. Krój. Broń biała. Nic tu nie jest przypadkowe.

Skąd wziął się mundur górniczy

Zwyczaj noszenia munduru trafił na ziemie polskie z obszarów niemieckich. W Królestwie Polskim pojawił się w 1817 roku wraz z utworzeniem korpusu górniczego. Objął on personel techniczny, administrację i robotników kopalń rządowych.

Pierwsze mundury wzorowano na piechocie Królestwa Polskiego. Noszono granatowe kurtki, czarne czaka z godłem górniczym i broń boczną. Do korpusu w pierwszej kolejności przyjmowano synów górników.

Jak ubierali się górnicy i gwarkowie

Zwykły górnik nosił:

• granatową kurtkę

• spodnie wpuszczone w buty

• czarne czako z daszkiem

• metalowe godło górnicze

Wyżsi rangą gwarkowie zakładali:

• granatowy frak z haftowanym kołnierzem

• białe sukienne spodnie

• kapelusz

• buty ze srebrnymi ostrogami

• szpadę

Strój podkreślał pozycję, doświadczenie i zasługi.

Czako z pióropuszem. Co oznacza kolor

Czako wywodzi się z dawnych czapek ochronnych. Z czasem stało się elementem galowym. Pióropusz przejęto od strzelców dworskich. Miał dodawać splendoru i powagi.

Kolory pióropuszy nie są ozdobą bez znaczenia. Informują o funkcji i randze górnika podczas uroczystości. To czytelny znak dla wtajemniczonych.

Czy zwracasz uwagę na kolor pióropusza podczas Barbórki?

Szpada. Przywilej, nie dodatek

Szpada nie przysługuje każdemu. Choć mundur może nosić nawet uczeń pierwszej klasy szkoły górniczej, prawo do przypięcia szpady mają tylko wyróżnieni.

Szpada symbolizuje:

• nobilitację przez pracę

• odpowiedzialność

• etos zawodu

Wręczają ją zasłużeni górnicy, zwani „starymi strzechami”. To znak uznania zdobytego wiedzą i uczciwą służbą, nie pochodzeniem.

Uwaga. Prawo do noszenia szpady można odebrać. Wystarczy czyn, który godzi w godność zawodu lub złamanie prawa.

Mundur służbowy i jego zmierzch

Przez lata w górnictwie funkcjonowały stalowe mundury służbowe o wojskowym kroju. Obowiązywały w pracy codziennej, szczególnie w okresach silnej dyscypliny administracyjnej.

Dziś „służbówka” i czapka z daszkiem odchodzą w cień. Pojawiają się już głównie podczas oficjalnych wydarzeń. Jedno się nie zmienia. Na Barbórkę obowiązuje strój galowy. Mundur górniczy i czako z pióropuszem pozostają niepodważalnym symbolem tradycji.

Czy potrafisz dziś odczytać historię zapisaną w górniczym mundurze?

Inspiracja i foto